Bouwen, spelen en zweten in Indonesië

Begin maart 2010 heb ik twee weken in een Indonesisch weeshuis gewerkt. Het weeshuis heette Fatimatuszharo en lag in de plaats Semarang op Noord Java. Samen met nog 7 andere vrijwilligers hebben we hard gewerkt, veel met de kinderen gespeeld en ook zeker veel gelachen!

 Het weeshuis Fatimatuszharo biedt onderdak aan kinderen die geen ouders meer hebben, maar ook kinderen die door hun ouders naar het weeshuis gebracht zijn, omdat zij zelf niet de financiële middelen hebben om hen op te voeden. Er zaten zo'n 35 kinderen in het weeshuis met een leeftijd tussen de 8 en 19 jaar oud en. Elke ochtend gingen de meesten van hun al erg vroeg naar school en waren dan in de middag weer terug.

Omdat het project in een weeshuis plaats vond, dacht ik van te voren dat het een sociaal project zou zijn en dat we ons het grootste gedeelte van de tijd bezig zouden houden met de kinderen. Eenmaal daar kwamen we er achter dat het ook een constructieproject was en dat het vooral draaide om het bouwen van een afvalverbrandingsoven. Meteen de eerste dag in het weeshuis werd me duidelijk waarom: afval wordt niet zoals in Nederland netjes verzameld en gescheiden maar wordt hup, naast het weeshuis in de bosjes gegooid… Eens in de zoveel tijd, als de berg afval flink was gegroeid, wordt het afval in brand gestoken. Hier komen natuurlijk allerlei gassen bij vrij die slecht zijn voor zowel mens als milieu. Daarom was het onze taak om een afvalverbrandingsoven te bouwen waarin het afval veilig verbrand kon worden.

Het bouwproces begon met het graven van een groot gat van 1 meter diep. Overdag liggen de temperaturen op Java (voor mijn gevoel) zo rond de 40 graden, dus het was lekker zweten geblazen tijdens het graven. Maakt niets uit, iedereen zweet zich kapot! Natuurlijk graaft de een wat meer dan de ander, maar iedereen toonde een goede inzet en als je even genoeg had van het graven, kon je ook helpen met het maken van lekkere koude limonade. Het was erg leuk dat de kinderen uit het weeshuis ook veel mee hielpen.

Vooral in de ochtend waren we bezig met het bouwen van de oven. Na het graven van het gat werd de fundering gemaakt en moesten we cement maken om de muren van de oven mee te metselen. Gelukkig was voor het metselen wel een mannetje ingehuurd, anders was het vast een schots en scheve oven geworden.

Naast het bouwen van de oven en het spelen met de kinderen had elke vrijwilliger ook iedere dag een taak. Er waren drie verschillende groepen waar je ingedeeld kon worden: de kookgroep, de afwasgroep, of de schoonmaakgroep. Ik vond het altijd erg leuk om in de kookgroep te zitten, je moest dan zorgen voor de lunch en het avondeten. Samen met één van de meiden van de leiding ging je dan achterop de scooter mee naar de markt om de ingrediënten voor beide maaltijden te halen, om daarna in de keuken flink te gaan snijden en te koken.

De faciliteiten in het weeshuis waren erg primitief. Alles is er wel, maar het haalt het natuurlijk niet bij de Nederlandse standaard. Ik was na 5 maanden reizen al wel het een en ander gewend, maar voor sommigen van de andere vrijwilligers was dit in het begin toch even wennen. Weet dus daarom wel waar je aan begint en dat het best een omschakeling kan zijn om in zo'n andere cultuur te komen, waar alles een stuk armoediger is en dingen toch wel heel anders zijn dan thuis. Het was best een uitputtend project, met het harde werken dat we elke dag deden aan de afvalverbrandingsoven en met de kinderen waar we ons mee bezig hielden nadat ze uit school kwamen. Dit gecombineerd met de hitte, zorgde er wel eens voor dat je soms even rust moest nemen, maar gelukkig waren we vrij om dat ook te doen. Ik heb gemerkt dat het belangrijk is om goede begeleiding te hebben, gelukkig hadden wij dit. Het project werd geleid door twee onwijs enthousiaste en vrolijke meiden, die elke ochtend weer met een grote glimlach klaar stonden en die altijd opgewekt en positief waren.

Ik heb geleerd om veel te improviseren en ook dat je je sowieso flexibel moet opstellen tijdens zo'n project. Van te voren ligt er wel een indeling vast hoe de twee weken eruit gaan zien, maar tijdens het project kan er van alles veranderen. Soms kwam het bouwen van de oven ineens stil te liggen omdat we de juiste materialen nog niet hadden. We hebben ook een bezoek gebracht aan twee scholen in de omgeving, waar we eigenlijk zonder enige voorbereiding voor een klas werden gezet en dan moesten we maar iets doen met de leerlingen… Spannend, leuk en leerzaam. Ik vond het een erg geslaagd project!

Karien Toebes